Na sen człowieka składają się dwie fazy:
- sen bez szybkich ruchów gałek ocznych (non-rapid eye movement – NREM),
- sen z szybkimi ruchami gałek ocznych (rapid eye movement – REM).
NREM dzieli się na 3 stadia: N1, N2, N3. REM nie dzieli się na stadia, jest oznaczany jako R:
- N1 Zasypianie (1-5 minut) – 5% całkowitego czasu snu,
- N2 Sen płytki (10-25 minut) – 45% całkowitego czasu snu,
- N3 Sen głęboki (20-40 minut) – 25% całkowitego czasu snu,
- R Wzrost aktywności mózgu, większość snów ma miejsce podczas fazy REM (10-60 minut) – 25% całkowitego czasu snu.
Sen NREM i REM następują po sobie w trakcie nocy cyklicznie, tworząc tzw. cykle snu. Fazy snu podczas jednego cyklu przebiegają w następującej kolejności: N1 -> N2 -> N3 -> N2 -> REM
W trakcie nocy, aby wypocząć człowiek potrzebuje przeważnie 4–6 cykli snu. Nie wszystkie cykle snu są tej samej długości, ale średnio trwają około 90 minut każdy.
Sen w pierwszej połowie nocy cechuje się dużą ilością snu głębokiego – stadium N3. Wraz z upływem nocy następują dłuższe okresy REM, a czas głębokiego snu ulega skróceniu. Zachowanie odpowiedniej architektury snu jest konieczne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Chociaż nie masz pełnej kontroli nad swoim cyklem snu, możesz podjąć kroki, aby zwiększyć swoje szanse na jego zdrowy przebieg. Kluczowe jest skupienie się na poprawie higieny snu, która odnosi się do zdrowych nawyków, które możesz praktykować, aby zapewnić sobie dobry sen.
Opracowano na podstawie:
Patel AK, Reddy V, Shumway KR, Araujo JF. (2022) Physiology, sleep stages. StatPearls [Internet]. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526132/. Dostęp online: 16.01.2024.